font-family: \'Open Sans\', sans-serif;Takımların psikolojik iklimi nasıl yaratılır. | Taylan YERLİKAYA - Blog - Basketbol teknik,taktik bilgi ve yazılar.

Takımların psikolojik iklimi nasıl yaratılır.

29 Aralık 2015

turhan_torosSiz, birinci ligde (Efes Pilsen, Ülker, Darüşşafaka, Telekom, Galatasaray,………….) bir takımın basketbol koçu olsanız ve oynadığınız maçları son saniyelerde kaybediyorsanız, hiç beklemediğiniz sürpriz mağlubiyetler yaşıyorsanız ya da elinizdeki çok iyi bir kadroyla Avrupa kupalarında inanılmaz mağlubiyetler alıyorsanız, suçlayacağınız kişiler, hakem, federasyon, oyuncular ve rakip takımların davranışları mı olmalı yoksa Koçluk psikolojisi ni uygulayamamanız mı ? diye sorduğumuz soruya hemen cevap verilebilir. Hayır ben takımımı soyunma odasında müthiş motive ediyorum, Onları benden daha iyi kimse dolduruşa getiremez ,  Ne yani çıkıp sayıları ben mi atayım, oyuncularıma konsantre olun diyorum, olamıyorlarsa suç benim mi ? gibi değişik cevaplar alabiliriz.

Aslında basketbol, çağımızın popüler spor dalı olan, her geçen gün değişik yeniliklerle zenginleştirilerek ve estetik açıdan da yapılan smaç ve shovlarla bize hoş gelen bir oyun türü olmuştur. Bugüne değin birçok kurallara bağlı teknik ve taktik yönleri göz önüne alınarak daha modern bir şekilde uygulamaya konulmuştur. Basketbolun temel faktörlerinden olan savunmalar hücum sistemleri karşısında sahada geliştirilerek üst düzeye getirilmiştir. Oyuncuların fiziki güçleriyle savunma tekniği birleştirildiğinde aşılması güç bir duvar şeklinde hücum oyuncuların karşısına çıkmaktadır. Aynı zamanda yapılan antrenmanlarla hucüm sistemleri daha da geliştirilmiştir. Kondisyon antrenmanları da günümüz basketbolunda önemli bir yer tutmaktadır. Bütün bunlara rağmen, nedense psikoloji ile yapılan çalışmalar eksik kalmakta veya hiç uygulanmamaktadır.
Basketbol koçları olarak temel amaç, bir kazanma kombinasyonu için , beceri ve kabiliyetlere doğru biçim vermektir. Koçlar takımlarının yeteneklerini ve becerilerini artırmakta fazla söz sahibi olabilir veya olamayabilirler. Fakat oyuncuları için yaratacakları öğrenme iklimi türünde esas söze sahiptirler. Öğrenme iklimini tanımlarsak; Koçların, antrenmanı, maçları, müsabaka öncesi-sonrası koçluk davranışını ve taktikleri nasıl organize ettiklerine bağlıdır. Bir koç olarak, ödüllendirdiğiniz veya cezalandırdığınız davranışları, antrenmanları nasıl yapılandırdığınızı ve oyuncularınıza nasıl empoze ettiğinizi içerir. Antrenmanda isteksiz davranan veya uyumsuzluk yaratan oyuncunuza verdiğiniz cezanın diğer oyuncular içinde kabul edilebilir olması veya takımınızın en iyi oyuncusu ile yapacağınız ikili diyaloğun, diğerleri tarafından yanlış yorumlanmaması, mağlup olduğunuz maçtan sonra yapacağınız basın toplantısındaki oyuncu eleştirileriniz veya kulüp idarecilerine sporcularınız hakkında vereceğiniz rapor, antrenmanda ilk beş ile ikinci beş arasında hissettirebileceğiniz ayrım, yapacağınız yüz mimikleri, el hareketleri, takım içinde yaratacağınız psikolojik iklim e örnek olarak verilebilir. Bu KOÇLUK PSİKOLOJİSİ nin önemli bir ayrıntısıdır.
İşte yukarıda saydığımız bu örnekleri iyi uygulayabilen koçlar, diğer koçlara göre daha avantajlı durumdadırlar ve iyi koç olarak adlandırılmaktadırlar. Arka arkaya beş maç mağlup olan koçun işine son verildikten sonra, yerine gelen koç yeni oyuncular transfer etmemesine rağmen beş mağlubiyet alan aynı takımla arka arkaya galibiyetler zinciri almasının sebebi nasıl açıklanabilir  En önemli neden ise koçun takım içindeki psikolojik iklimi mükemmel kullanmasıdır diye açıklanabilir. Sn. Aydın Örs, Sn.Halil Üner, Sn.Tolga Öngören, Sn.Cihansever Yeşildağ, Sn.Gökhan Taştimur bu koçlara en güzel örnektir. Psikolojik iklim, öğrenme iklimiyle yakından ilişkili bir terimdir. Oyuncuların, koçların antrenmanda ve maçta, uygulama ve oyun davranışlarına verdiği anlam ve kişisel yorumları ifade eder. Böylece, öğrenme ikliminin sporcuların motivasyonu üzerine etkisini düşünen koçlar, genellikle oyuncuların psikolojik iklim algısına güvenirler. Çünkü bu sporcular için kişisel olarak neyin anlamlı ve önemli olduğunu içermektedir.
Koçların bilmesi gerekli olan, bir basketbol takımında iki temel psikolojik iklimin var olduğudur. Biz buna;
1-)görev yönelimli psikolojik iklim 2-)ego yönelimli psikolojik iklim adı veriyoruz.
Birincisi görev yönelimli psikolojik iklimde, efor vurgulanır ve ödüllendirilir. Tüm oyuncular, takımda önemli bir role sahip olduklarını hissederler ve bireysel performanslarını artırabilmek için birlikte çalışma ödüllendirilir. Günümüzde Darüşşafaka, Galatasaray ve Büyük Kolej(Naci hocam) daha önceki yıllarda Eczacıbaşı (Sn. Mehmet Baturalp ile), Efes Pilsen (Sn. Faruk Akagün ile), Çukurova (Rahmetli Aydan Abi ile) takımları örnek olarak verilebilir. Başarılı takımlar böyle ortaya çıkar. Diğer yandan, ikincisi ego içerikli psikolojik iklimde ise, hataları cezalandırılacağı hissi, koçun en iyi oyuncuları öveceği ve takım içindeki rekabet hissinin koç tarafından verilmesi ile ortaya çıkar. Bu takım başarısı için çok tehlikelidir (Bu takımlara örnek ; etik açıdan sakıncalı olduğu için vermiyorum).
Koç, takımına bu basketbol takımında, koçun tercih ettiği oyuncular var hissi uyandırmak yerine, Bu basketbol takımında, her oyuncu diğerinin öğrenimine yardım ediyor hissi verebilirse takımın başarısı ortaya çıkar. Yoksa en iyi oyuncuları toplasın, en iyi antrenmanları yaptırsın, en iyi kondisyonerle çalışsın, eğer takım içinde GÖREV İÇERİKLİ PSİKOLOJİK İKLİM yaratamıyorsa, oyuncular bu psikolojiyi algılamıyorlar, basketboldan zevk alamıyorlar ve takımlarıyla tatmin olamıyorlar demektir. Bu başarısızlığı getirir. Örnek, milyonlarca dolar transfer yapan takımların yaşadığı hayal kırıklıklarıdır. Hiç ummadıkları mağlubiyetler almışlar, son saniyelerde elenmişler, rahat kazanacakları maçları kaybetmişler ve ne yazık ki nerede hata yaptıklarının farkında olmamışlardır. Koçluk psikolojisini iyi kullanamadıkları halde, gelen oyuncuların Türkiyeye uyum sağlayamadığını, sakatlıkların çok olduğunu, ellerinde çok iyi bir oyun kurucu olmadığını, vb. gibi bahanelerle kendilerinin eksikliklerini gözardı etmişlerdir. YAZIK ÇOK YAZIK.
Peki ne yapmak gerekiyor  Koçluk stili oyuncuların motivasyonunu etkiliyorsa, daha pozitif ve olumlu motivasyonel model yukarıda belirttiğimiz görev içerikli bir iklimle içiçeyse bu ne anlama gelir  Bunun anlamı, bir koç olarak eğer takımınız üzerinde görev içerikli bir atmosfer yaratırsanız, oyuncularınızın yaptıkları işten daha çok zevk alacaklar, ellerinden geleni yapacaklar, kendilerini baskı altında hissetmeyecekler böylece takımınızdaki oyuncular motive olacaktır.

O zaman görev içerikli psikolojik iklimi nasıl yaratırsınız  Görev içerikli iklim yaratmak istiyorsanız antrenmanda, maçtan önce ve sonra ve oyunlarda vurgulanacak bir çok şey vardır.

İlk olarak, takım başarısı tanımınızda oyuncuların eforu(çabası) merkezde olmalıdır. Yani, ellerinden geleni yaptıklarında oyuncuları ödüllendirmekte bilinçli olmalısınız. Bu, göründüğünden daha zordur. Çünkü, oyuncuların yetenek düzeyleri farklı farklıdır, ve koçlar kasıtsız olarak daha yetenekli oyuncuları diğer oyunculara göre daha fazla ödüllendirirler çünkü bu oyuncular, doğal olarak daha iyi basketbol oynuyorlardır. Koçluk felsefenizi kurarken elinizden gelenin en iyisini yapmalısınız. Her oyuncuyu bireysel olarak (oyuncuyu kendisiyle kıyaslama) gözlemeli ve ortaya koydukları efor kapasitesine bağlı olarak onların kendi başarılarını belirlemelisiniz. Sonuç olarak, sözlü (ör; iyi iş, daha iyi olmalı ) ve sözsüz (ör; kafa sallama, kaş çatma, gülümseme) davranışlarınızın farkında olmalısınız. Bunlar, oyuncuların üzerlerine alındıkları ve psikolojik iklimi algılamada kullandıkları ip uçlarıdır.

İkinci olarak, birlikte öğrenmeye teşvik edin. Yani, belirli bir beceriyi beraber çalışarak öğrenecekleri uygulama durumları yaratmalısınız. Becerileri, rotasyonları, ve belirli hücum ve savunmayı öğrenirken, sporcuların birbirleriyle işbirliği yapmalarına, birbirlerini olumlu yönde etkilemelerine, izin verin. Bu, her sporcunun hem kendi hem de takım arkadaşları adına sorumlu olmalarını sağlar. Takımın ilerlemesinde daha çok sahiplik hissedeceklerdir.

Son olarak, takımdaki her oyuncuya takımın başarısı için gerekli olduğunu hissettirmeyi denemek yoruma açıktır. Her takım oyuncusu, takımda önemli ve vazgeçilmez bir role sahip olduğunu hissetmelidir. Kısaca, yıldızlarla bu daha kolaydır çünkü, onlar (ve diğer herkes) takım için ne kadar önemli olduklarını farkederler. Zorluk, diğer takım üyelerini, en az onlar kadar değerli ve önemli olduklarını hissettirmektir.

Sonuç olarak, motivasyonlu oyuncular istiyorsanız, yaptıkları işten zevk alan ve takımın başarısı için çabalayan sporcular yaratmalısınız. Takımınız üzerinde yarattığınız psikolojik iklime iyice bir göz atın ve kendinize, takımın, gerçekten görev içerikli iklime sahip olup olmadığını sorun. Eğer cevap evet ise, tebrikler. Eğer cevap hayır ise, yukarıda listelenen önerilerden birkaçını deneyin ve iyi bir sezon geçirin !

Çünkü siz bu işi profesyonel olarak yapıyorsunuz ve aldığınız başarılar yeni bir kontrat yapmanızı sağlayacaktır. O zaman KOÇLUK PSİKOLOJİsini iyi kullanın. İyi bir sezon geçirin.

TURHAN TOROS

BENZER YAZILAR

Pivot savunmasına çözüm Eskiden pivotların her zaman çember altında kalması istenirdi. Bunun başlıca sebebi,diğerlerine nazaran daha uzun boylu olan bu oyuncuların, potadan s...
Basketbolda Minik Takım Antrenmanları Nasıl Y... Her antrenörün doğrusuna göre bazı konular değişkendir. Derler ya her Yiğitin yoğurt yemesi farklı olur diye belki bu laf bu yaş gruplarınmda en az ku...
Polonyalı MIKE KRZYZEWSKI Adını söylemesi çok zor olan Koç “K “ Polonya’dan Amerika’ya göç eden bir ailenin oğlu, uzun süredir “DUKE” üniversitesinin antrenörlüğünü yapıyor. Ko...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir